İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Çocuklarda Dağınıklık ve Düzene Alıştırma-2

Çocuklar düzene ne zaman alışır ?

Çocuklar öz bakım ihtiyaçlarını kendileri karşılamaya başladıkları andan itibaren sorumluluk almış olurlar ve bu aşama geçildikten sonra ikinci aşamadaki oyuncak toplama, bardağını mutfağa götürme, masasından tabağını kaldırma… gibi evle ilgili kendilerine düşen sorumlulukları yerine getirmeye hazır hale gelirler. 1 yaşındaki çocuk yemek masasına oturabilir, kendi tabağından döke saça yemeye başlamalıdır. Kazağını değil ama yeleğini kendinin çıkarması istenebilir, giyinmek için küçük alıştırmalar yapabilir. Biberonunda içeceğini içip, biberonu yerine bırakabilir. Yerlere attığı zaman bu andan itibaren sıkıcı olmayan müdahalelerle ona örnek olarak, yerden alıp göstererek, elinden tutup mutfağa birlikte giderek ona yapması gereken öğretilebilir.

Her yaşın becerileri farklıdır. Çocuklar her geçen gün gelişirler. Sorumluluklar çocuğun yapabilecekleri dikkate alınarak verilmelidir. Gelişimini desteklemeyen sorumluluklar hem aileyi hem çocuğu hayal kırıklığına uğratır. Çocuk kendinden beklenileni yerine getiremediğinde başarısızlık duygusunu tadar ki bu onun gelişimini olumsuz etkiler. Aile verdiği sorumluluğun çocuğa uygunluğunu gözetmeksizin davranışın yerine getirilmesini beklerse, beklentisini yerine getiremeyen çocuğu için aklı ve becerileri ile yanılgıya düşüp üzüntü duyabilir, çocuğu rencide edebilir.

Çocuklara önce kendi sonra çevrelerinin sorumluluğu verilmelidir.  Bu sorumluluk yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmalıdır. Doğru tutum sergilendiğinde çocukların 3 yaş civarında yemeklerini yardımsız yemeleri, oyuncaklarını toplayıp, sepete koymaları, masadan tabaklarını kaldırmaları… beklenir.

Çocukları düzene nasıl alıştırmak gerekir ?

Çocuklar doğduklarında itibaren her şey onlar için yenidir ve ilginçtir. Bizim görmeye aşina olduğumuz pek çok obje, kişi, olay onlar için yenidir. Merak uyandırıcıdır. Bu nedenle ulaşabildikleri nesnelere dokunmak, onları tanımak isterler. Bu merak, çocuk 1 yaş civarında yürümeye başlamasıyla birlikte evdeki dağınıklığa dönüşür. Yürüyebilen çocuk ulaşabildiği her yerdeki nesneleri eline almak, yere atmak, odadan odaya taşımak ister. Bu vakitten sonra dünya onlar için bir deney alanına dönüşmüştür. Nesnelerin sesini, dokusunu, formunu elleyerek, oradan oraya taşıyarak öğrenirler. Bu nedenle yürümeye başlayan çocukların evlerinde mutfak dolapları, klozetler kilitlenir J

Çocuk için ilgi çekici olan sadece oyuncakları değil ulaşabildiği tüm nesnelerdir. Bu nedenle eşyaları oradan oraya taşırlar ve gözlerinin önünden kalkmasını istemezler.

Çocuğun bu gereksinimin farkında olarak, ona şiddetli tepkiler göstermeden, bağırmadan, azarlamadan dünyayı keşfetmesine izin vermek ilk yapılması gereken adım. Merakını gidermeyen çocuk, o nesneyi neden yerine koyması gerektiğini asla anlamayacaktır. Çocuk için önemli olan ilk iş o nesneyi tanıması ve merakını gidermesidir. Bu koşulda ona izin vermek en doğrusu olacaktır. Daha sonraki aşamada onun işi bitip bir kenara attığı nesneyi, çocukla birlikte bulunduğu yerden alıp, asıl yerine koyarak ve aşamayı ona sözel olarak anlatarak izlenen yol sağlıklı ve kalıcı olacaktır.

“ Evet Ece bu tencereyi aldın, onunla oynadın, davul çaldın, şimdi onu yerden alıp, yerine götüreceğiz…”

Küçükken davranışı yerleştirmek çok daha kolaydır. Ancak yaşı ilerlemiş çocuğa da istendik davranışı kazandırmak mümkündür. Çocuğunuz o yaşına kadar hiç odasını toplamamış olabilir bu hiç toplamayacağı anlamına gelmez.  Doğru yerde doğru müdahale sorunu çözecektir. 5 yaşındaki çocuğunuza oyuncaklarını odasında oynaması gerektiğini söylediğinizde bunu anlayacaktır. Davranış haline getirmesinde sizin söyleyiş tarzınız, kararlı tutumunuz, sunduğunuz alternatifin kullanabilirliliği etkili olacaktır.

Düzene alıştırmak için çocuktan beklenilenleri açık ve anlaşılır bir dille anlatmak, yapması gerekenler konusunda önceleri fiziki yardımda bulunarak örnek olmak ve istendik davranışı gösterdiğinde ebeveyn olarak bunun farkına vararak çocuğa övgüde bulunmak yararlı olur.

Her çocuk öğrenir. Marifet öğretmeyi bilmektedir.

Uzman Pedagog Elif Erol Kimdir?

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın